Metformin XR ialah bentuk metformin pelepasan lanjutan yang membebaskan ubat secara perlahan sepanjang hari, jadi kebanyakan individu hanya perlu mengambilnya sekali sehari bersama hidangan makan malam. Ia mengandungi bahan aktif yang sama seperti metformin biasa, iaitu ubat barisan pertama untuk diabetes jenis 2. Perbezaannya terletak pada cara tablet membebaskan ubat tersebut.
Bagi kebanyakan pesakit, pelepasan ubat yang lebih perlahan bermakna kesan sampingan pada perut lebih sedikit dan lebih ringan, serta hanya perlu mengambil satu tablet sehari berbanding dua atau tiga kali. Di bawah, kami menerangkan maksud XR, perbezaannya berbanding metformin biasa, waktu terbaik untuk mengambilnya dan jenama metformin XR yang tersedia di Malaysia.
Apakah maksud XR dalam metformin?
XR bermaksud “extended release” atau pelepasan lanjutan. Tablet ini direka untuk membebaskan metformin secara beransur-ansur selama beberapa jam dan bukannya sekaligus. Anda mungkin turut melihat istilah yang sama dilabelkan sebagai ER, SR (pelepasan berterusan) atau MR (pelepasan terubah suai) pada produk lain.
Kebanyakan tablet XR menggunakan matriks yang membentuk gel. Apabila tablet sampai ke perut, lapisan luarnya mengembang menjadi gel dan metformin dilepaskan secara perlahan ketika tablet bergerak melalui saluran penghadaman. Ini membantu mengekalkan paras ubat dalam darah yang lebih stabil dan mengelakkan peningkatan mendadak seperti yang berlaku dengan tablet biasa.
Disebabkan reka bentuk ini, anda mungkin sekali-sekala melihat sesuatu yang kelihatan seperti tablet penuh dalam najis. Ini biasanya merupakan cangkerang tablet kosong selepas ubat dibebaskan dan bukan petanda bahawa ubat tersebut gagal berfungsi.
Metformin vs metformin XR: Apakah perbezaannya?
Kedua-duanya menurunkan paras gula dalam darah melalui cara yang sama; perbezaannya ialah kelajuan pelepasan ubat, kekerapan dos dan toleransi perut. Metformin mengurangkan jumlah gula yang dilepaskan oleh hati dan membantu badan bertindak balas dengan lebih baik terhadap insulin, tanpa mengira bentuk yang anda ambil.
| Metformin biasa (IR) | Metformin XR | |
|---|---|---|
| Cara ubat dilepaskan | Sekaligus, mencapai paras puncak dalam kira-kira 2–3 jam | Secara beransur-ansur, mencapai paras puncak dalam kira-kira 4–8 jam |
| Dos biasa | 2–3 kali sehari bersama makanan | Sekali sehari, biasanya bersama hidangan makan malam |
| Kesan sampingan pada perut | Lebih kerap berlaku (loya, cirit-birit, kembung) | Biasanya lebih sedikit dan ringan |
| Boleh dibelah atau dihancurkan? | Selalunya boleh, semak label produk | Tidak boleh, telan secara keseluruhan |
| Dos harian maksimum biasa | Sehingga 2,550–3,000mg, bergantung pada produk | Biasanya sehingga 2,000mg |
| Kawalan gula dalam darah | Berkesan | Setanding apabila diambil pada jumlah dos harian yang sama |
Doktor mungkin mencadangkan pertukaran kepada XR jika metformin biasa menyebabkan ketidakselesaan perut atau jika anda sukar mengingati beberapa dos sehari. Pertukaran biasanya dilakukan dengan jumlah dos harian yang sama atau hampir sama, tetapi jangan menukar bentuk ubat tanpa nasihat perubatan.
Bilakah waktu terbaik untuk mengambil metformin XR?
Bagi kebanyakan individu, waktu terbaik ialah sekali sehari bersama hidangan makan malam. Pengambilan bersama makanan membantu mengurangkan ketidakselesaan perut, manakala dos pada waktu malam membantu mengawal peningkatan paras gula dalam darah sepanjang malam akibat pelepasan gula oleh hati. Sentiasa ikut waktu pengambilan yang diberikan oleh doktor atau ahli farmasi kerana sesetengah pesakit mungkin menerima arahan yang berbeza.
Cara mengambilnya dengan betul:
- Telan tablet secara keseluruhan dengan air. Jangan hancurkan, kunyah atau belah tablet kerana tindakan ini akan merosakkan reka bentuk pelepasan perlahan dan boleh menyebabkan kesan sampingan.
- Ambil bersama makanan, bukan ketika perut kosong.
- Kekalkan waktu pengambilan yang sama setiap hari untuk membantu mengekalkan paras gula dalam darah yang stabil.
- Mulakan dengan dos rendah dan tingkatkan secara beransur-ansur. Doktor biasanya memulakan rawatan dengan 500mg sekali sehari dan meningkatkan dos secara beransur-ansur, lazimnya sebanyak 500mg setiap 1–2 minggu, bagi membolehkan badan menyesuaikan diri.
- Terlupa mengambil dos? Ambil bersama hidangan seterusnya jika anda teringat pada hari yang sama. Jika sudah hampir waktu dos seterusnya, abaikan dos yang tertinggal. Jangan ambil dua dos untuk menggantikannya.
Kesan sampingan dan keselamatan
Metformin XR secara umumnya boleh diterima dengan baik, dan kesan sampingan pada perut biasanya ringan serta beransur reda dalam beberapa minggu pertama.
Kesan sampingan biasa termasuk loya, cirit-birit, kembung, ketidakselesaan perut dan rasa logam di dalam mulut. Metformin jarang menyebabkan paras gula dalam darah rendah (hipoglisemia) apabila digunakan secara bersendirian, tetapi risikonya meningkat apabila digabungkan dengan insulin atau sulfonilurea.
Penggunaan jangka panjang boleh mengurangkan paras vitamin B12. Oleh itu, doktor mungkin memeriksa paras vitamin ini secara berkala, terutamanya jika anda mengalami rasa mencucuk-cucuk, kebas atau keletihan yang luar biasa.
Dapatkan bantuan perubatan dengan segera jika anda mengalami tanda-tanda asidosis laktik, iaitu kesan sampingan yang jarang berlaku tetapi serius: sakit otot yang luar biasa, kesukaran bernafas, keletihan yang teruk, sakit perut bersama muntah atau rasa sejuk dan pening.
Maklumkan kepada doktor sebelum memulakan metformin XR jika anda:
- Mempunyai masalah buah pinggang atau hati
- Kerap mengambil alkohol atau mengambilnya secara berlebihan
- Mengalami kegagalan jantung atau baru sahaja mengalami serangan jantung
- Dijadualkan menjalani pembedahan atau pemeriksaan imbasan menggunakan bahan pewarna kontras beriodin (pengambilan metformin mungkin perlu dihentikan buat sementara waktu)
- Sedang hamil, merancang kehamilan atau menyusukan bayi
Jenama metformin XR di Malaysia
Dua jenama metformin XR yang paling banyak digunakan di Malaysia ialah Glucophage XR dan Glumet XR. Kedua-duanya mengandungi metformin hidroklorida dalam bentuk tablet pelepasan lanjutan dan merupakan ubat preskripsi.
| Jenama | Pengilang | Kepekatan di DOC | Catatan |
|---|---|---|---|
| Glucophage XR | Merck | 500 mg | Jenama asal metformin XR |
| Glumet XR | Hovid | 500 mg, 750 mg | Dihasilkan secara tempatan; lihat panduan Glumet XR kami |
Kedua-dua jenama berfungsi dengan cara yang sama dan diambil dengan cara yang sama: sekali sehari bersama hidangan makan malam, serta ditelan secara keseluruhan. Doktor akan memilih kepekatan dan jenama yang sesuai dengan dos serta bajet anda.
- Beli Glucophage XR 500mg di DoctorOnCall
- Untuk mengetahui kepekatan, dos dan harga Glumet XR, baca panduan Glumet XR kami
Perkara yang masih perlu disahkan oleh pasukan farmasi: Sahkan nama pengilang dan sama ada terdapat kepekatan XR lain (contohnya Glucophage XR 750mg / 1,000mg) yang masih tersedia dalam stok sebelum penerbitan.
Soalan lazim
Apakah maksud XR dalam metformin?
XR bermaksud pelepasan lanjutan. Tablet ini membebaskan metformin secara perlahan selama beberapa jam, jadi ia biasanya boleh diambil sekali sehari.
Bilakah waktu terbaik untuk mengambil metformin XR?
Kebanyakan individu mengambilnya sekali sehari bersama hidangan makan malam. Ikut waktu pengambilan yang dinyatakan pada preskripsi anda.
Apakah perbezaan antara metformin dengan metformin XR?
Kedua-duanya mengandungi ubat yang sama. Metformin XR membebaskan ubat secara perlahan, biasanya diambil sekali sehari dan cenderung menyebabkan kesan sampingan pada perut yang lebih sedikit berbanding metformin biasa.
Adakah metformin XR lebih baik daripada metformin biasa?
Ia mengawal paras gula dalam darah dengan keberkesanan yang hampir sama apabila jumlah dos harian adalah sama. Ia sering menjadi pilihan jika metformin biasa menyebabkan ketidakselesaan perut atau jika anda mahukan dos sekali sehari.
Bolehkah saya memotong atau menghancurkan metformin XR?
Tidak. Telan tablet secara keseluruhan. Memecahkannya akan menyebabkan ubat dibebaskan terlalu cepat.
Mengapa saya melihat tablet dalam najis saya?
Ini biasanya merupakan cangkerang tablet kosong selepas ubat dibebaskan. Maklumkan kepada doktor jika bacaan gula dalam darah anda berubah.
Adakah saya memerlukan preskripsi untuk metformin XR di Malaysia?
Ya. Metformin XR ialah ubat preskripsi. Anda boleh mendapatkan preskripsi melalui konsultasi doktor dalam talian di DoctorOnCall.