Apakah Punca Dan Rawatan Bagi Kerap Kencing

  • Dikemaskini Pada - Mon, Feb 25 2019 | 4.38/5 (78 Reviews)
  • Kesihatan Umum
Soalan Berkenaan - petua kerap kencing, kerap kencing tanda mengandung, kerap kencing selepas bersetubuh, sakit ketika kencing, pundi kencing lelaki

Soalan:

Baca Soalan Sembunyi

Selamat petang doktor, saya seorang wanita berumur 28 tahun. Saya berkerja sebagai seorang kerani bersama sebuah syarikat di bandar. Saya terpaksa mengambil tren selama 45 minit dua kali sehari untuk pergi dan balik daripada tempat kerja. Doktor, dalam seminggu ini saya kerap kencing. Saya terpaksa pergi ke tandas lebih daripada 8 kali sehari. Pada masa-masa tertentu saya tidak dapat menahan kencing semasa menaiki tren dan terpaksa keluar pada perhentian yang lebih awal hanya untuk menggunakan tandas. Saya rasa air yang saya minum tidaklah terlalu banyak sehingga perlu pergi tandas sekerap ini doktor. Saya juga ada rasa sedikit sakit-sakit pada bahagian bawah perut sejak 3 hari kebelakangan ini. Saya tidak tahu kenapa tiba-tiba saya mengalami masalah ini.

Adakah kekerapan kencing ini biasa doktor? Ibu bapa saya ada penyakit kencing manis sejak 10 tahun yang lalu. Saya terbaca di internet bahawa kekerapan kencing adalah merupakan salah satu tanda-tanda penyakit kencing manis. Adakah saya sedang mengalami kencing manis doktor? Apakah penyebab kekerapan kencing dan bagaimana saya boleh merawatnya? Mereka juga mengatakan bahawa wanita lebih cenderung untuk mendapat kekerapan kencing ini, mengapa ya doktor? Boleh tolong jawabkan persoalan saya doktor.

Jawapan:

Dr Azlin Ahmad

MBBChBAO(Ireland), MMED (Malaysia), Fellowship in Rheumatology (Malaysia & Ireland), EULAR Certificate of Rheumatic Disease, Certified Clinical Densitometrist (ISCD)

Selamat petang, cik. Saya akan cuba untuk menjawab soalan yang diutarakan cik. Situasi kerap kencing ini merupakan sebuah keadaan yang tidaklah jarang dialami oleh masyarakat umum. Seseorang itu mungkin akan mengalami masalah ini sekurang-kurangnya sekali seumur hidup. Terdapat banyak perkara yang boleh menyebabkan masalah kerap kencing (Urinary Frequency) berlaku dan kebanyakan daripadanya boleh diberikan diagnosis berdasarkan gejala-gejala lain yang dialami.

Apakah itu kekerapan kencing?

Seseorang itu dikatakan mengalami kencing yang kerap apabila perlu membuang air kencing lebih daripada 6 kali sehari dan perlu bangun daripada tidur melebihi 2 kali semalam untuk ke tandas. Ia berlaku apabila tubuh menghasilkan kuantiti air kencing lebih daripada biasa.

Individu yang sihat dan normal akan menghasilkan air kencing sebanyak satu hingga dua liter sehari. Namun, seseorang yang mengalami keadaan kencing yang kerap pula, buah pinggang menghasilkan air kencing melebihi 3 liter sehari

Kencing dengan kerap juga merupakan salah satu gejala utama bagi penyakit diabetes (kedua-dua diabetes jenis 1 dan diabetes jenis 2) dan boleh menyebabkan dehidrasi yang teruk. Jika tidak dirawat, ia akan mempengaruhi fungsi buah pinggang.

Apakah penyebab kekerapan kencing?

Keadaan kencing dengan kerap ini boleh jadi merupakan salah satu daripada gejala-gejala penyakit seperti penyakit buah pinggang sehinggalah hanya meminum terlalu banyak air. Apabila kondisi ini disertai demam, tidak dapat menahan kencing serta berasa tidak selesa pada bahagian bawah perut, ia berkemungkinan besar merujuk kepada masalah jangkitan pada saluran kencing.

Punca - punca lain yang boleh menyebabkan kencing menjadi kerap termasuklah:

  • Kencing Manis (Diabetes Mellitus):
    Kencing yang kerap di dalam kuantiti yang besar pada kebiasaannya merupakan gejala awal bagi kedua-dua penyakit diabetes jenis 1 dan diabetes jenis 2 kerana tubuh sedang berusaha untuk membuang glukosa yang berlebihan melalui air kencing.

  • Kehamilan:
    Saiz perut yang semakin membesar sejak proses kehamilan bermula akan memberikan tekanan kepada pundi kencing. Tekanan yang meningkat ini akan menyebabkan seseorang itu mengeluarkan air kencing lebih kerap daripada biasa.

  • Masalah prostat:
    Prostat yang bengkak akan memberikan tekanan kepada uretra (tiub yang membawa air kencing keluar daripada pundi kencing) dan ia akan menghalang aliran keluar air kencing lantas menyebabkan dinding pundi kencing menjadi rengsa dan tidak selesa. Ketidakselesaan ini akan menyebabkan pundi kencing mula mengecut walaupun ia mengandungi sedikit sahaja air kencing dan akan menyebabkan seseorang itu mengeluarkan air kencing dengan lebih kerap.

  • Interstitial Cystitis:
    Seseorang yang mengalami keadaan ini akan berasa sakit dan rengsa pada pundi kencing. Keadaan ini tidak diketahui puncanya. Antara gejala-gejala yang ditunjukkan termasuklah keperluan yang mendesak untuk membuang air kecil.

  • Penggunaan diuretik
    Ubat diuretik merupakan salah satu ubat yang digunakan untuk merawat tekanan darah tinggi. Ia akan menggalakkan pengeluaran cecair daripada tubuh badan dan menyebabkan seseorang itu kerap membuang air kecil.

  • Strok atau penyakit-penyakit saraf:
    Kerosakan kepada saraf yang membekalkan pundi kencing boleh menyebabkan masalah kepada pundi kencing termasuklah peningkatan kekerapan untuk membuang air kencing. Keadaan ini digelar ‘neurogenik bladder’

  • Minum terlalu banyak:
    Meminum air lebih banyak daripada keperluan tubuh badan boleh menyebabkan penghasilan air kencing yang lebih banyak daripada biasa.

  • Pemanis tiruan, alkohol, kafein dan makanan-makanan lain:
    Alkohol dan kafein boleh memberikan kesan seperti diuretik yang boleh menyebabkan seseorang itu kencing dengan lebih kerap. Minuman berkarbonat, pemanis buatan (seperti Splenda atau Equal) dan buah sitrus telah dikenal pasti dapat memberikan rasa rengsa kepada pundi kencing, menyebabkan seseorang itu kencing dengan lebih kerap.

  • Kanser pundi kencing

  • Disfungsi pundi kencing

  • Terapi radiasi

Adakah kerap kencing disebabkan oleh diabetes?

  • Pada kebiasaannya, kerap kencing berlaku disebabkan oleh meminum air di dalam kuantiti yang banyak (polydipsia), terutamanya air yang mengandungi kafein atau alkohol. Namun begitu, kencing yang kerap juga merupakan salah satu daripada tanda-tanda utama diabetes mellitus.


    Dalam proses penghasilan air kencing, darah yang ditapis pada buah pinggang akan menarik gula keluar daripada aliran darah. Selepas proses tapisan selesai, gula akan dikembalikan ke dalam aliran darah.


    Di dalam situasi pesakit kencing manis, tahap gula yang tinggi di dalam darah akan menghalang penyerapan gula kembali ke dalam aliran darah. Hasilnya, glukosa yang berlebihan akan ditapis keluar melalui air kencing. Glukosa yang telah ditapis keluar akan turut membawa air keluar daripada aliran darah lalu menyebabkan lebih banyak air kencing keluar daripada tubuh badan.


    Amaun air yang banyak keluar daripada tubuh badan ini akan menyebabkan pesakit berasa haus dan akan menyebabkan seseorang itu berasa haus. Pesakit akan mula meningkatkan pengambilan minuman sebagai reaksi di dalam usaha mengembalikan keseimbangan kandungan air di dalam tubuh badan.


    Oleh itu, disarankan kepada seseorang yang mengalami masalah kencing lebih kerap daripada biasa untuk melakukan pemeriksaan tahap gula di dalam darah. Ia adalah ujian yang ringkas dan mudah didapati pada farmasi.


    Kekerapan kencing dalam kalangan wanita


    Infeksi pada saluran kencing (UTI) adalah di antara penyebab utama yang menyebabkan kencing menjadi kerap. Ia berlaku apabila bakteria memasuki pundi kencing melalui uretra. Dianggarkan bahawa 50 hingga 60 peratus wanita akan mengalami sekurang-kurangnya satu jangkitan UTI seumur hidup mereka.


    Satu pertiga daripada wanita akan mengalaminya sekali sebelum berusia 24 tahun. Doktor akan memberikan antibiotik kepada jangkitan yang menjadi parah. Wanita lebih berisiko tinggi untuk mendapat jangkitan UTI berbanding lelaki kerana uretra mereka lebih pendek.


    Faktor risiko umum untuk UTI (urinary tract infection)

    • Tidak mengekalkan hidrasi

    • Menahan air kencing dalam tempoh yang lama atau tidak mengosongkan pundi kencing sepenuhnya

    • Kerengsaan faraj dan keradangan

    • Kaedah mengelap yang tidak betul (daripada belakang ke hadapan) selepas menggunakan tandas, yang akan mendedahkan uretra kepada bakteria E.coli

    • Hubungan seks, yang boleh memperkenalkan bakteria ke dalam saluran kencing

    • Perubahan dalam struktur sistem saluran kencing seperti yang berlaku semasa kehamilan

    • Masalah perubatan kronik, seperti diabetes yang menjejaskan sistem imun


    Gejala UTI (urinary tract infection)

    • Perlu buang air kencing secara kerap

    • Berasa sakit atau terbakar apabila kencing

    • Air kencing yang berbau kuat

    • Sakit perut pada bahagian bawah

    • Darah dalam air kencing

    • Demam

    • Menggigil

    • kehilangan kawalan pundi kencing

    • Loya

    Pundi kencing yang terlalu aktif

    Pundi kencing yang terlalu aktif merupakan salah satu penyebab kencing menjadi kerap. Ia berlaku kepada kira-kira 40 peratus daripada kaum wanita. Ia boleh menyebabkan kencing menjadi kerap akibat daripada otot-otot pundi kencing yang terlalu aktif. Gejala-gejala yang biasa dialami termasukla:

    • Berasa terdesak untuk membuang air kencing sehingga kadang-kala mengakibatkan air kencing terkeluar tanpa sengaja

    • ‘Nocturia’, atau keperluan untuk membuang air kencing sekurang-kurangnya dua kali atau lebih semasa tidur pada waktu malam

    • Kekerapan kencing atau perlu membuang air kencing sekurang-kurangnya lapan kali sehari


    Punca pundi kencing terlalu aktif


    Terdapat beberapa punca yang boleh menyebabkan pundi kencing menjadi terlalu aktif. Antaranya termasuklah:

    • Kecederaan

    • Keadaan yang menjejaskan otot, saraf, dan tisu, seperti strok atau ‘multiple sclerosis’ (MS)

    • Kekurangan estrogen disebabkan oleh menopaus

    • Berat badan berlebihan yang memberikan tekanan tambahan kepada pundi kencing

Apakah rawatan untuk kekerapan kencing?

Rawatan bagi masalah kencing yang kerap ini boleh diberikan dengan merawat punca yang menyebabkannya. Sebagai contoh, jika ia berpunca daripada diabetes, rawatan yang boleh diberikan ialah dengan mengawal tahap gula di dalam tubuh badan.

Rawatan untuk pundi kencing yang terlalu aktif

  • Latihan pundi kencing
    Mengurangkan penggunaan bilik mandi sepanjang 12 minggu. Hal ini akan membantu di dalam melatih pundi kencing untuk menahan air kencing dengan lebih lama.

  • Pengubahsuaian diet
    Mengelakkan sebarang makanan yang mengganggu pundi kencing atau boleh memberikan kesan diuretik seperti kafein, alkohol, minuman berkarbonat, coklat, dan pemanis tiruan. Pengambilan makanan berserat tinggi juga penting kerana masalah seperti sembelit boleh turut menyebabkan pundi kencing menjadi lebih aktif.

  • Memantau pengambilan cecair
    Pengambilan air yang cukup adalah penting untuk memastikan fungsi tubuh badan dapat dijalankan dengan baik. Namun, pengambilan juga haruslah dikawal dengan baik. Sebagai contoh, mengelakkan daripada meminum air satu jam sebelum tidur, untuk mengelakkan kencing pada waktu malam

  • Latihan Kegel
    Latihan ini akan membantu di dalam menguatkan otot-otot di sekeliling pundi kencing dan uretra untuk meningkatkan kawalan pundi kencing, mengurangkan urgensi dan kekerapan kencing. Melatih otot pelvis selama lima minit tiga kali sehari boleh membantu di dalam mengawal pundi kencing.

  • Ubat-ubatan
    Rawatan juga termasuk ubat-ubatan seperti darifenacin (Enablex), desmopressin acetate (Noctiva), imipramine (Tofranil), mirabegron (Myrbetriq), oxybutynin (Ditropan), patch kulit oxybutynin (solitenacin) (Vecicare). tolterodine extended release (Detrol LA), dan pelepasan dilepaskan (Sanctura XR), Oxytrol, dan Darifenacin.

  • Suntikan Botox
    Botox akan digunakan bagi pesakit-pesakit yang tidak memberikan tindak balas terhadap perubahan gaya hidup dan ubat-ubatan. Botox akan disuntik ke dalam otot pundi kencing dan ia akan menyebabkan otot-otot pada pundi kencing berehat, meningkatkan kapasiti penyimpanannya dan menahan air kencing.

  • Pembedahan
    Terdapat beberapa jenis pembedahan yang boleh diaplikasikna untuk merawat kondisi ini. Pembedahan yang paling kurang invasif melibatkan implan suntikan saraf kecil di bawah kulit. Implan tersebut akan memanipulasi rangsangan saraf yang mengawal lantai punggung yang juga telibat di dalam mengawal pengeluaran air kencing.

Mengelakkan kekerapan kencing

Amalkan diet yang seimbang dan mengekalkan gaya hidup aktif dapat membantu di dalam mengawal kadar penghasilan air kencing. Ini mungkin bermaksud mengehadkan pengambilan alkohol, kafein dan mengurangkan makanan yang boleh mengganggu fungsi pundi kencing atau makanan yang bertindak seperti diuretik sebagai contoh coklat, makanan pedas dan pemanis tiruan.

Pengambilan makanan berserat tinggi juga boleh membantu di dalam mengurangkan sembelit dan secara tidak langsung akan meningkatkan aliran air kencing melalui uretra.


Semoga penjelasan yang diberikan dapat membantu di dalam memberikan jawapan bagi persoalan anda. Anda boleh bercakap dengan doktor kami untuk mengetahui dengan lebih lanjut mengenai masalah kekerapan kencing.

Tentang DOC

Jawapan perubatan di atas ditulis oleh Dr Azlin Ahmad. Ia diedit, dikemas kini dan diselenggarakan oleh Syarikat DoctorOnCall. Sekiranya anda mempunyai pertanyaan mengenai jawapan, sila email kami di contact@doctoroncall.com.my. Baca tentang syarikat DoctorOnCall kami di sini.

Promosi Terkini

12 doktor sedia membantu anda...