Adakah Vaksin HPV Melindungi Wanita Daripada Ketumbuhan Kanser Serviks?

Dijawab oleh: Dr Sri Viknarajan
Dikemaskini pada: September 7, 2020

Soalan:
Salam sejahtera, Doktor. Saya Amira, 28 tahun. Saya masih belum berkahwin dan tiada anak. Baru-baru ini, ibu saudara saya disahkan menghidapi kanser serviks. Saya menjaga ibu saudara saya di hospital untuk 2 malam. Semasa di situ, doktor pakar yang merawat beliau menyarankan supaya saya mendapatkan suntikan vaksin HPV. Beliau berkata saya mempunyai risiko untuk mendapat kanser serviks kerana sekarang saya mempunyai sejarah keluarga. Beliau juga menyebut sesuatu tentang virus HPV. Soalan saya ialah di mana boleh saya dapatkan vaksin HPV ini? Adakah saya pasti akan mendapat kanser serviks apabila usia saya meningkat? Saya sangat risau, doktor. Mohon penjelasan. Terima kasih.
Jawapan:
Salam sejahtera, Amira. Untuk menjawab pertanyaan anda, anda tidak semestinya akan mendapat kanser serviks. Risiko untuk anda mendapatkannya memang ada tetapi bukan seratus peratus. Terdapat pelbagai faktor lain seperti pendedahan kepada virus HPV, umur muda ketika melakukan hubungan seks yang pertama, seks rambang tanpa pelindungan dan banyak kelahiran anak secara normal. Oleh itu, anda boleh mengelakkan faktor risiko yang dinyatakan untuk merendahkan kemungkinan anda mendapat kanser serviks. Anda juga perlu melakukan ujian pap smear atau ujian DNA HPV setelah mula melakukan hubungan seks. Oleh kerana anda lahir dalam lingkungan 1992-1996 dan bujang, anda layak mendapat suntikan percuma di klinik LPPKN.

Kanser serviks ialah ketumbuhan sel yang termutasi dan tidak terkawal di bahagian serviks. Serviks ialah hujung rahim yang bersambung dengan vagina. Berdasarkan data daripada Institut Kanser Negara, Kanser rahim merupakan kanser ketiga tertinggi dalam kalangan wanita di Malaysia. Anggaran sebanyak 1500 wanita disahkan dengan kanser serviks setiap tahun. Kanser serviks menyumbang sebanyak 6% kepada kadar kematian yang disebabkan kanser di kalangan wanita Malaysia. 

Pada peringkat awal, kanser ini cuma membiak di bahagian serviks. Apabila telah memasuki peringkat akhir, kanser ini boleh dijumpai di organ-organ lain seperti hati, paru-paru, tulang rusuk dan sebagainya.

Maksud hpv ialah human papilloma virus. HPV merupakan sejenis virus yang disebar melalui hubungan kelamin. Ia merupakan penyebab utama berlakunya kanser serviks. Seseorang yang tiada simptom boleh menyebarkan virus HPV. Semua wanita berpotensi untuk mendapat virus ini apabila melakukan hubungan seks, walaupun dengan satu orang sahaja. Apabila terdedah kepada HPV, sistem imun badan kita akan mengelakkan virus ini daripada mencetuskan masalah. Dalam segelintir orang, virus ini akan selamat untuk bertahun-tahun lalu menyumbang kepada proses yang menyebabkan sel serviks untuk menjadi sel kanser. Jenis virus HPV yang sering dikaitkan dengan kanser serviks ialah HPV-16,HPV-18, HPV-31 dan HPV-33. Terdapat jenis jenis lain juga yang boleh menyebabkan ketuat kelamin seperti HPV-6 dan HPV-11.


Malu untuk bercakap tentang penyakit kelamin? Luahkan masalah pada alat sulit anda secara peribadi dengan pakar sakit puan!

Terdapat tiga jenis vaksin hpv yang lazim digunakan untuk melindungi lelaki dan wanita daripada jangkitan HPV. Vaksin ini ialah Cervarix, Gardasil dan Gardasil-9. Namun, program vaksin hpv di sekolah diutamakan untuk pelajar wanita. Suntikan percuma di klinik LPPKN juga hanya untuk wanita. Hal ini kerana jangkitan virus ini membawa kesan yang lebih teruk kepada wanita. Namun, golongan lelaki boleh sahaja mendapatkan suntikan ini tetapi berbayar. Untuk makluman anda, harga suntikan vaksin adalah dalam lingkungan RM400-RM800, bergantung kepada jenis vaksin.

Vaksin HPV melindungi seseorang daripada jenis-jenis HPV yang mengakibatkan kebanyakan kanser serviks. Gardasil dan Gardasil-9 juga melindungi daripada jenis-jenis HPV yang mengakibatkan kebanyakan ketuat genital di samping mengurangkan risiko mendapat kanser dubur, faraj dan vulva. Disebabkan perlindungan tambahan yang ditawarkan vaksin ini, ia disarankan untuk lelaki dan wanita. Vaksin HPV diberikan dalam 3 dos sepanjang tempoh 6 bulan:

  • Suntikan pertama - tarikh pelalian pertama diberi di sekolah/klinik.
  • Suntikan kedua - 1 bulan selepas suntikan pertama.
  • Suntikan ketiga - 6 bulan dari suntikan pertama.

Seperti imunisasi lain yang melindungi anda daripada virus, vaksin HPV merangsang penghasilan antibodi dalam badan kita. Sekiranya anda terdedah kepada virus ini pada masa hadapan, antibodi terhadap virus HPV dalam memori sistem imun kita akan bertambah dan bertindak mengelakkan virus ini menjangkiti sel serviks.Vaksin HPV yang sedia ada dicipta berdasarkan virus-like particles (VLP) yang dibentuk oleh komponen permukaan virus HPV. Komponen ini tidak boleh menjangkiti sel kerana tiada DNA virus. Namun, strukturnya serupa dengan virus asli HPV dan antibodi terhadap VLP juga mempunyai aktiviti terhadap virus asli. Kajian menunjukkan VLP sangat imunogenik. Ini membawa maksud bahawa pendedahan kepada VLP boleh merangsang penghasilan antibodi yang tinggi dalam tubuh badan kita. Sifat ini yang menjadikan vaksin ini sangat efektik. 

Walaubagaimanapun, vaksin HPV tidak melindungi anda daripada penyakit kelamin yang lain seperti HIV atau sifilis dan ia juga tidak berfungsi untuk merawat jangkitan HPV yang sedia ada.

Anda mungkin tertanya-tanya vaksin hpv tahan berapa lama. Menurut data terkini, pelindungan terhadap jenis HPV yang disasarkan dikatakan boleh bertahan selama 10 tahun untuk Gardasil, sekurang-kurangnya 9 tahun untuk Cervarix dan sekurang-kurangnya 6 tahun untuk Gardasil-9. Kajian jangka masa lama masih dijalani untuk membantu pakar sains memahami dan mempelajari tempoh pelindungan vaksin-vaksin ini dengan lebih mendalam.

Kesemua vaksin ini telah melalui ujian klinikal untuk memastikan keselamatan dan keberkesanan penggunaannya. Semenjak penggunaan vaksin ini di seluruh dunia, tiada kesan sampingan serius yang telah dilaporkan. Masalah yang paling lazim setelah suntikan HPV ialah sakit pada kawasan suntikan dan simptom lokal yang lain. Kadangkala mereka boleh mengalami demam, loya dan pening. Penerima vaksin Gardasil banyak melaporkan kesan seperti pengsan dan darah beku berbanding jenis vaksin HPV yang lain. Mereka yang melaporkan kejadian darah beku biasanya mempunyai faktor risiko untuk masalah ini seperti penggunaan pil perancang. Namun, kajian di Denmark dan Sweden tidak menunjukkan bahawa Gardasil meningkatkan kemungkinan untuk mendapat darah beku. Data keselamatan yang terkini untuk vaksin HPV masih menunjukkan bahawa semua vaksin ini selamat untuk digunakan. Jatuh semasa pengsan boleh menyebabkan kecederaan yang serius. Untuk mengelakkan masalah ini, anda disarankan untuk terus duduk setelah suntikan vaksin diberi selama 15 minit.


Jalani gaya hidup anda sebagai wanita moden yang sihat tanpa risaukan tentang HPV

Rujukan

Konsultasi Atas Talian
Dapatkan nasihat doktor dan Pakar Farmasi tentang ubat-ubatan secara online dari mana jua anda berada tanpa perlu menunggu giliran.
Konsultasi Doktor
RM19.99
Konsultasi Pakar
Dari RM80
Saringan Kesihatan PERCUMA
Mencegah adalah lebih baik daripada mengubati. Adakah anda sedia untuk melawan jangkitan? Ketahui dalam 5 minit!
Mula Saringan Kesihatan PERCUMA


Perlukan Nasihat Kesihatan?
Jangan Risau! Tanya soalan anda kepada seorang doktor hari ini. Tanya Doktor RM0

Anda sedia untuk lawan jangkitan?
Mencegah adalah lebih baik daripada mengubati. Ketahui jika badan anda cukup kuat untuk melawan sebarang jangkitan Mula Ujian Percuma

Farmasi Atas Talian
Dapatkan ubat anda secara online melalui e-farmasi DoctorOnCall Penghantaran Ubat Ekspres

Tentang DoctorOnCall

Artikel ini dikemaskini dan diselenggarakan oleh DoctorOnCall. Sekiranya anda mempunyai pertanyaan mengenai jawapan, sila email kami di contact@DoctorOnCall.com.my

Tanya Doktor Percuma Sambutan Hari Malaysia: Baucar RM20